Laposa - Masteronderzoek Tessa Schiethart

Mijn naam is Tessa Schiethart. Recentelijk ben ik afgestudeerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam en heb onderzoek gedaan naar discriminatie en stigmatisering van mensen met een gelaatsafwijking op de arbeidsmarkt. 

Over mij
Ik ben geboren met het Sturge-Weber Syndrome en ik heb een grote wijnvlek in mijn gezicht. Hiermee ben ik geboren en ik weet niet beter. Toch is het hebben van een gelaatsafwijking een aspect van mij dat in veel sociale situaties een rol speelt. De arbeidsmarkt is daar een van en omdat ik na mijn studie zelf de arbeidsmarkt op moet en mijn master onder andere gericht was op organisaties, werk en diversiteit, was dit voor mij een kans om te onderzoeken hoe het gestelt is met de acceptatie van gezichtsafwijkingen op de arbeidsmarkt. 

Mijn onderzoek
Ik wilde mijn onderzoek met name richten op de ervaringen van mensen met een gelaatsafwijking op de arbeidsmarkt. Vragen zoals hoe zij zich positioneren, of en hoe ze hun uiterlijk uitleggen aan de toekomistige werkgever, en of ze rekening houden met bepaalde vacatures wanneer zij solliciteren waren allemaal vragen die ik heb meegenomen in mijn onderzoek. Het theoretische concept wat de hoofdrol had in mijn onderzoek was Lookisme. Lookisme is de discriminatie en vooroordelen die ontstaan op basis van uiterlijk (look). Ik wilde mijn onderzoek vooral schrijven vanuit persoonlijke ervaringen van mensen. Bij elkaar genomen zouden deze ervaringen dan wellicht een beeld schetsen van de rol die uiterlijk speelt op de arbeidsmarkt. 

Het vinden van deelnemers
Voor het zoeken van deelnemers kom je al snel bij patientenorganisaties terecht. Maar ik wilde ook mensen vinden die buiten deze organisaties om een leven leiden met een gelaatsafwijking. Ik heb daarom een Instagram-pagina opgezet waarop ik mijn eigen verhaal ben gaan delen met als doel het verhaal van anderen terug te krijgen. Binnen een aantal weken kreeg ik veel reacties en groeide mijn account snel. Instagram was een interessant platform voor mijn onderzoek omdat het een platform is dat door middel van foto’s werkt en daardoor een focus heeft op zichtbaarheid. Dit is voor mensen met een gelaatsafwijking vaak een paradoxale dynamiek, vanwege het afwijkende uiterlijk. Voor mijn onderzoek heb ik meer dan 50 mensen met gezichtsafwijkingen geinterviewd naar hun ervaringen met stigma en discriminatie op de arbeidsmarkt. 

De uitkomsten
Stigma en discriminatie spelen nog steeds een grote rol in de ontwikkeling van vooroordelen, niet alleen voor mensen met een gelaatsafwijking. Er zijn veel mensen in de samenleving die gestigmatiseerd zijn. Uiterlijk speelt een belangrjike rol. Mensen met een gelaatsafwijking worden vaak negatief benaderd of behandeld in sociale situaties. De werkomgeving en sollicitatie-procedures zijn settings waarin uiterlijk vaak onterecht een rol spelen. Skills, capaciteiten, en opleidingsniveau zijn in de regel meer van belang voor het vinden van een geschikte kandidaat dan uiterlijk. Mensen met een gezichtsafwijking hebben meer dan gemiddeld moeite zich te positioneren op de arbeidsmarkt. Onder het opleidingsniveau werken, het wisselen van carierredromen vanwege het gezicht, en niet durven solliciteren op bepaalde vacatures zijn voorbeelden van het aanpassen naar het uiterlijk vanwege stigma en discriminatie. 

De uitwerking van stigma en discriminatie op de arbeidsmarkt
Een van mijn grootste bevindingen is dat wanneer mensen de arbeidsmarkt betreden er een bepaalde mate van onzekerheid bestaat. Naar mate mensen ouder worden, en meer ervaring opdoen, verwijnd deze onzekerheid. Voor mensen met een gelaatsafwijking gaat dit niet op en zij worden juist onzekerder naar mate de tijd vorderd. Dit is een zorgelijke ontwikkeling, want wanneer mensen zich steeds onzekerder voelen, gaan zij zich terugtrekken. Dit zorgt er voor dat mensen die steeds opnieuw een negatieve ervaring op de arbeidsmarkt hebben, zich terugtrekken en niet meer participeren aan de arbeidsmarkt. Zij beginnen hun eigen bedrijf en als ondernemen hoeven zij niet meer te conformeren aan de discriminatie die zij ervaren op de arbeidsmarkt. 
Dit is een vicieuze cirkel want organisaties door het terugtrekken van mensen met een gelaatsafwijking niet meer in staat volledig aan diversiteit en inclusie te werken waardoor zij geen mensen meer vertegenwoordigd hebben in hun teams en op de werkvloer.

Verandering in de toekomst
Het is dus van belang dat er aan beiden kanten verbetering komt. Dit is een lang proces, maar met de body-positivity movement is hier steeds meer aandacht voor. Sociale media zoals Instagram zijn platformen waarop niet alleen de ideaalbeelden meer te zien zijn, maar allerlei soorten lichamen, ook die met een gelaatsafwijking. Er komt steeds meer bewustszijn over de nadelen die hangen aan deze vorm van discriminatie. We zijn er nog niet. Er is nog veel onderzoek nodig en verandering in de maatschappij.

Ik heb met succes mijn master afgerond in juli en wil mij in de toekomst blijven inzetten voor de gelijke behandeling in de samenleving van mensen met een gezichtsafwijking door middel van onderzoek maar ook door mijn verhaal te laten horen op sociale media. 
 

Terug naar overzicht